Rubio në Samarkand: Konflikti në Ukrainë mund të zgjerohet, Uashingtoni vazhdon diplomacinë
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, në një takim në Uzbekistan më 19 tetor paralajmëroi se lufta në Ukrainë mbart rrezik përhapjeje përtej kufijve dhe theksoi se SHBA-ja nuk po heq dorë nga përpjekjet diplomatike. Ai mbrojti nismat për negociata mes Moskës dhe Kievit dhe tha se çdo mundësi për paqe do të shfrytëzohet.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha më 19 tetor në Samarkand se Uashingtoni do të vazhdojë përpjekjet për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës, duke paralajmëruar njëkohësisht se konflikti mund të përhapet përtej dy vendeve.
Duke folur para gazetarëve, Rubio mbrojti përpjekjet e presidentit amerikan, Donald Trump, për të nxitur negociata mes Moskës dhe Kievit, ndërsa pranoi se përparimi deri tani ka qenë i kufizuar. Ai nënvizoi gatishmërinë e SHBA-së për të shfrytëzuar çdo dritare për një marrëveshje paqeje.
“Askush nuk po e fiton këtë luftë”, tha Rubio. “Njerëzit po vdesin çdo ditë. Çdo ditë ka shpërthime dhe shkatërrime”.
Rubio vizitoi Uzbekistanin i shoqëruar nga rreth 300 përfaqësues biznesesh amerikane, me synimin për të thelluar lidhjet ekonomike me Azinë Qendrore. Në takimin me ministrat e Jashtëm të Kazakistanit, Kirgizisë, Taxhikistanit, Turkmenistanit dhe Uzbekistanit, në kuadër të formatit C5+1, ai theksoi se SHBA-ja dëshiron të forcojë praninë në rajon, pa u kërkuar vendeve të zgjedhin mes fuqive të mëdha. Ai vuri në dukje se Kina është bërë partnere kryesore tregtare, ndërsa Rusia ruan lidhje të vjetra ekonomike e të sigurisë.
Sa i përket raportimeve për një takim të propozuar nga Vladimir Putini me Trumpin dhe presidentin kinez, Xi Jinping, për mbylljen e luftës, Rubio tha se ka pasur bisedime për një takim të mundshëm, por përgatitjet ende nuk janë finalizuar. Ai mbrojti edhe vendimin për pezullimin për 60 ditë të disa sanksioneve, me arsyetimin se kjo hap hapësirë për negociata. Rubio përmendi kostot njerëzore dhe ekonomike të konfliktit, duke iu referuar pretendimit të përsëritur të Trumpit se deri në 25 mijë njerëz vriten çdo muaj në luftime.
Duke paralajmëruar për rreziqe që shtrihen përtej Ukrainës, veçanërisht në Evropën Lindore, Rubio përmendi mundësinë e dëmeve nga dronë që devijojnë për shkak të ndërhyrjeve elektronike, operacione sabotazhi të dështuara dhe incidente të tjera, të cilat sipas tij mund të nxisin një përshkallëzim më të gjerë. Ai tha se synimi për t’i dhënë fund luftës lidhet si me pasojat shkatërruese, ashtu edhe me shmangien e përshkallëzimit.
I pyetur për deklarimin e presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, se Uashingtoni kishte pezulluar përkohësisht ndarjen e disa informacioneve të inteligjencës me Kievin përpara se ta rifillonte, Rubio mohoi se kishte pasur ndërprerje. “Nuk e di nga i merr ai këto informacione apo pse i thotë këto gjëra para mediave”, tha ai. Rubio nuk e komentoi pretendimin se Ukraina nuk ishte paralajmëruar paraprakisht për sulmet ruse me raketa balistike ndaj Kievit, por pranoi se zyrtarët amerikanë kishin shqyrtuar më herët një problem software-i në sistemin ukrainas të paralajmërimit të hershëm. Ai shtoi se prania diplomatike e SHBA-së në Kiev nuk ka ndryshuar, ndonëse siguria mbetet shqetësim.
Sipas tij, prioritet i Uashingtonit është përfundimi i luftës dhe jo debati mbi marrëdhëniet dypalëshe. Rubio konfirmoi se Ukraina kërkon të zgjerojë përdorimin e sistemit të komunikimeve satelitore Starshield, i cili është nën kontrollin e Departamentit amerikan të Luftës, për të kryer goditje përtej territorit ukrainas, por nuk dha hollësi mbi bisedimet.
