BE vlerëson kërkesën e parë të Kosovës për fonde; paralajmërohet rrezik humbjeje nëse reformat vonohen
Komisioni Evropian po shqyrton kërkesën e parë të Kosovës për disbursim në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje, ndërsa paralajmëron se një pjesë e fondeve mund të humbet nëse hapat e reformës nuk përmbushen në afat.
Komisioni Evropian po vlerëson kërkesën e parë zyrtare të Kosovës për disbursim nga Instrumenti për Reforma dhe Rritje (RGF), ndërsa ka paralajmëruar se një pjesë e fondeve të parashikuara mund të humbet nëse reformat nuk realizohen brenda afateve të përcaktuara.
Sipas një zëdhënësi të Komisionit, më 16 prill 2026 u liruan 61.8 milionë euro si parafinancim, pas ratifikimit në shkurt të marrëveshjeve për instrumentin dhe për huanë. Në mars, Kosova miratoi strukturën e zbatimit dhe emëroi një koordinator për RGF.
Pasi kaloi afati i qershorit 2026, Kosova në korrik dorëzoi kërkesën e parë për disbursim, e cila mbulon zbatimin e 64 hapave nga themelimi i instrumentit deri në qershor 2026. Komisioni njoftoi se periudha shtesë ka përfunduar në fund të qershorit 2026 për 13 nga 64 hapat, të cilët fillimisht ishin planifikuar për qershor 2025.
Rreziku për humbje fondesh përmendet në rast se ndonjë hap nuk përmbushet deri në fund të periudhës shtesë, një rregull që zbatohet për të gjithë përfituesit e RGF. Aktualisht, “shërbimet e Komisionit janë duke e vlerësuar” kërkesën e Kosovës, ndërsa afati i ardhshëm i raportimit është janari 2027, kur përfundojnë periudhat shtesë për hapat e paraparë fillimisht për dhjetor 2024 dhe dhjetor 2025.
Brenda këtij instrumenti, Kosova mund të përfitojë deri në 882.6 milionë euro, në varësi të përmbushjes së hapave të Agjendës së Reformave dhe kushteve të përgjithshme. Gjatë një vizite këtë muaj, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha:
“Kosova mund të marrë 882 milionë euro sipas Planit të Rritjes. Keni marrë 62 milionë euro si parafinancim.”
Komisioni thekson se disbursimet varen nga vlerësimi i përmbushjes së hapave reformues dhe respektimi i parakushteve dhe kushteve horizontale.
