Kundërshtarët në mërgim nën shënjestër: raste nga Kanadaja e Gjermania, me gjurmë nga Irani e Rusia
Një aktivist iranian në Saskatun raportoi një thyerje kërcënuese në banesë, ndërsa një kritik rus në Berlin flet për frikësim e presione të vazhdueshme. Ekspertë thonë se Irani, Rusia dhe vende të tjera po ushtrojnë represion transnacional përmes kërcënimeve fizike dhe sulmeve digjitale.
Një aktivist iranian në Saskatun të Kanadasë dhe një ekspert rus i sigurisë kibernetike në Berlin përshkruajnë presione, kërcënime dhe frikësim që, sipas tyre dhe vëzhguesve ndërkombëtarë, pasqyrojnë taktikat e represionit transnacional nga shtete si Irani dhe Rusia. Rasti më i fundit në Kanada ndodhi një të enjte në fillim të marsit, kur Milad Pourtalebian gjeti apartamentin e tij të bastisur, me një kapelë të tij të ngulur në mur me thikë, pas një serie kërcënimesh në internet.
Pourtalebian, i cili ka organizuar tubime të opozitës iraniane që nga mbërritja në Kanada në vitin 2024, tha se nga banesa nuk ishte marrë asgjë dhe se e kishte raportuar menjëherë ngjarjen, duke e lidhur me aktivitetin e tij politik. Një postim në Telegram e akuzonte për propagandë kundër establishmentit iranian dhe kërcënonte se “mesazhi” i ishte dërguar në shtëpi. Policia lokale e mbylli përkohësisht dosjen, por tha se do ta rihapë nëse dalin prova të reja.
Organizata verifikuese Factnameh raportoi rritje të mbikëqyrjes përmes turmave, publikimit të të dhënave personale dhe frikësimit të mundësuar nga teknologjia ndaj kritikëve jashtë Iranit. Si mjete u përmendën platformat Alaj, që mban dosje për rreth 1.600 persona dhe i kërcënon me masa si sekuestrim pasurie ose Njoftime të Kuqe, dhe Goorkan, që publikon të dhëna personale të personave të quajtur “tradhtarë”.
Agjencitë e inteligjencës në SHBA, Britani dhe Holandë raportuan se Irani po zhvillon një fushatë globale kibernetike; FBI përmendi programin keqdashës Heavygram kundër disidentëve dhe gazetarëve. Ndërkohë, Rusia përmendet si veçanërisht e dhunshme në atentate jashtë vendit, me raste të njohura si helmimet e Aleksandr Litvinenko dhe Sergei Skripal në Britani dhe sulmi me çekiç ndaj aktivistit Leonid Volkov në Lituani.
Në Berlin, Mikhail Klimaryov thotë se përballet me kontroll të vazhdueshëm dhe presione të shumta: vështirësi administrative për dokumentet, listime si “terrorist” dhe “agjent i huaj” në Rusi, borxhe nga gjoba që ai i quan politike, si dhe rrezik në udhëtime. Ai përshkroi edhe tentativa të sofistikuara mashtrimi nëpërmjet mesazheve që synojnë komprometimin e llogarive.
Ekspertja Yana Gorkhovskaia nga Freedom House tha se Kina, Irani dhe Rusia janë mes autorëve kryesorë të represionit transnacional, me Kinën në krye për volum dhe Rusinë më të dhunshme në sulme. Ajo theksoi se frikësimi, kërcënimet digjitale dhe presioni ndaj familjarëve shpesh i bëjnë kundërshtarët të hezitojnë të angazhohen publikisht, ndërsa reagimet e forta e të qëndrueshme nga vendet perëndimore mbeten të rralla.
Pourtalebian kërkoi reagim më të ashpër nga Kanadaja ndaj individëve të lidhur me autoritetet iraniane. Policia në Saskatun njoftoi se rasti i tij mund të rihapet nëse shfaqen të dyshuar ose prova të reja.
